Lot odwołany z powodu strajku: kiedy należy się odszkodowanie
Zaktualizowano
Informacje ogólne, nie porada prawna. Wynik zależy od okoliczności Twojej sprawy.
Twój lot odwołano albo mocno opóźniono przez strajk, a linia pisze, że strajk to nadzwyczajna okoliczność i odszkodowania nie będzie. Czy należy się odszkodowanie za odwołany lot z powodu strajku? Zależy od jednego pytania: czyj personel strajkował? Pamiętaj też o terminie: w Polsce roszczenie przedawnia się po roku od dnia lotu.
Dwa rodzaje strajku
Personel samej linii. Piloci, personel pokładowy albo inni pracownicy linii, wezwani do strajku przez związek zawodowy w sporze o płace lub warunki pracy. To nie jest nadzwyczajna okoliczność. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął to w sprawie strajku pilotów SAS z 2019 r. (Airhelp przeciwko SAS, C-28/20, wyrok z 23 marca 2021 r.). Strajk jest normalnym elementem stosunków pracy, a linia ma na niego wpływ.
Osoby spoza linii. Kontrolerzy ruchu lotniczego, ochrona lotniska albo obsługa naziemna, która nie jest zatrudniona przez linię. Taki strajk zwykle uznaje się za nadzwyczajne zdarzenie. Wtedy spór dotyczy tylko tego, czy linia podjęła wszelkie racjonalne środki, np. czy zaproponowała lot zastępczy, także innej linii (TAP, C-74/19).
Co jeszcze orzekły sądy
- Dziki strajk personelu linii, np. masowe zgłaszanie niezdolności do pracy po zapowiedzi restrukturyzacji, nie jest nadzwyczajną okolicznością (Krüsemann, C-195/17).
- Strajk w spółce zależnej, ogłoszony w solidarności z personelem spółki matki, też nią nie jest (CS przeciwko Eurowings, C-613/20, wyrok z 6 października 2021 r.).
- Granice. Fińska komisja KRIL uznała za zewnętrzny strajk solidarnościowy związku lotniczego z pracownikami poczty z 2019 r., bo Finnair nie był stroną tego sporu i nie mógł na niego wpłynąć (D/6567/35/2019). Strajk o żądania, które może spełnić tylko ktoś inny, nadal może więc być nadzwyczajny.
Przykład: Lufthansa w kwietniu 2026 r. Personel pokładowy Lufthansy strajkował 10 kwietnia, a piloci 13 i 14 kwietnia 2026 r. To strajki własnego personelu, więc przy odwołaniu zgłoszonym mniej niż 14 dni przed wylotem linia zwykle musi zapłacić. Zobacz Lufthansa odrzuciła reklamację.
Lista linii to nie dowód. Niektóre linie, np. Wizz Air na swojej stronie o rozporządzeniu, wymieniają akcje strajkowe wśród nadzwyczajnych okoliczności. Taka lista nie mówi, czyj personel strajkował przy Twoim locie.
Strajk kontrolerów: co nadal działa
Nawet gdy strajkują kontrolerzy ruchu lotniczego, linia nie wygrywa automatycznie. Musi pokazać, jak strajk dotknął Twojego lotu i co zrobiła, aby jak najszybciej dowieźć Cię do celu, także lotami innych linii. Usprawiedliwiona jest tylko ta część opóźnienia, którą spowodował strajk (Pešková, C-315/15).
Niezależnie od przyczyny linia musi też zapewnić opiekę: posiłki, napoje, a przy nocowaniu hotel i transport (art. 9 rozporządzenia). Te koszty możesz odzyskać na podstawie rachunków, nawet gdy stałe odszkodowanie się nie należy. Więcej w poradniku o nadzwyczajnych okolicznościach.
Strajk ogłoszony wcześniej
Przy odwołaniu lotu liczy się termin informacji. Jeśli linia powiadomiła Cię co najmniej 14 dni przed planowym wylotem, odszkodowanie się nie należy (art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia). Krótszy termin też może wystarczyć, jeśli linia zaproponowała lot zastępczy w godzinach wskazanych w tym przepisie. To linia musi udowodnić, kiedy i jak Cię poinformowała (art. 5 ust. 4). Jeśli informację dostało tylko biuro podróży, a nie dotarła ona do Ciebie na czas, linia i tak płaci (Krijgsman, C-302/16).
Jakich dowodów żądać
- kto strajkował i kto zatrudniał strajkujących
- kiedy ogłoszono strajk
- które loty odwołano i dlaczego akurat Twój
- przy strajku kontrolerów: komunikaty NOTAM albo informacje o slotach dla Twojego lotu
- jakie loty innych linii sprawdzono jako loty zastępcze
Krok po kroku
- Odpowiedz linii na piśmie. Jeśli strajkował personel linii albo spółki z jej grupy, powołaj się na C-28/20 i C-613/20 i zażądaj dowodów z listy powyżej.
- Daj linii 30 dni. Tyle ma na odpowiedź na reklamację według art. 205c Prawa lotniczego. Jeśli nie odpowie w terminie, uważa się, że uznała reklamację. Zobacz linia lotnicza nie odpowiada.
- Złóż wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów, jeśli lot wystartował z Polski albo przyleciał do Polski spoza UE z linią unijną. Postępowanie jest bezpłatne, ale niewiążące. Przy locie z innego kraju UE właściwy jest organ kraju wylotu. Zobacz wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów.
- Sąd rejonowy, jeśli linia nadal nie płaci. Pozew trzeba złożyć, zanim minie rok od lotu. Zobacz przedawnienie odszkodowania.
Kiedy warto, a kiedy nie
Warto przy strajku pilotów, personelu pokładowego albo spółki z grupy linii. Tu po Twojej stronie stoi Trybunał Sprawiedliwości UE (C-28/20).
Słabiej przy strajku kontrolerów, który uziemił wszystkie linie, a linia zapewniła Ci następny dostępny lot. Wtedy odszkodowanie jest mało prawdopodobne, ale koszty posiłków, hotelu i transportu w czasie czekania nadal się należą. Nie masz pewności? Skorzystaj ze sprawdzenia odpowiedzi linii.
Pakiet Appeal My Flight zawiera naszą standardową odpowiedź na powód podany przez linię, uzupełnioną danymi Twojego lotu, oraz wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów, z datą przedawnienia dla Twojego lotu. Płacisz 129 zł za rezerwację, niezależnie od liczby pasażerów. Pisma wysyłasz samodzielnie, a całe odszkodowanie zostaje u Ciebie. Nie możemy obiecać wyniku.
Pytania
Czy należy się odszkodowanie za odwołany lot z powodu strajku kontrolerów?
Zwykle nie, bo kontrolerzy nie są pracownikami linii. Linia musi jednak udowodnić, że strajk spowodował odwołanie Twojego lotu i że podjęła wszelkie racjonalne środki. Opieka na lotnisku należy się zawsze.
Strajk ogłoszono kilka tygodni wcześniej. Czy to ma znaczenie?
Przy odwołaniu tak: jeśli linia powiadomiła Cię co najmniej 14 dni przed wylotem, odszkodowanie się nie należy. W przeciwnym razie liczy się, czyj personel strajkował.
Lot odwołano dzień po zakończeniu strajku. Czy to się liczy?
Linia musi wykazać, że to nadal strajk spowodował odwołanie Twojego lotu. Poproś o szczegóły na piśmie.
Czy odzyskam pieniądze za bilet kupiony samodzielnie u innej linii?
Jeśli linia nie zaproponowała rozsądnego lotu zastępczego, udokumentowane koszty takiego biletu możesz dochodzić obok odszkodowania. Zachowaj rachunki.
Masz już odpowiedź linii? Wklej ją do sprawdzenia odpowiedzi linii i zobacz, co sądy mówią o jej powodzie.