Odmowa przyjęcia na pokład: co linia jest Ci winna
Zaktualizowano
Informacje ogólne, nie porada prawna. Wynik zależy od okoliczności Twojej sprawy.
Masz potwierdzoną rezerwację, zgłaszasz się do odprawy na czas, a linia nie wpuszcza Cię do samolotu, bo sprzedała więcej biletów, niż było miejsc. To overbooking. Teraz linia odmawia też wypłaty odszkodowania. Jeśli odmówiono Ci przyjęcia na pokład wbrew Twojej woli, odszkodowanie należy się od razu, a nadzwyczajne okoliczności zasadniczo nie pomagają linii. Pilnuj tylko terminu: w Polsce roszczenie przedawnia się po roku od dnia lotu.
Co mówi rozporządzenie
Odmowę przyjęcia na pokład reguluje art. 4 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 (EU261):
- Najpierw ochotnicy. Jeśli linia przewiduje odmowę przyjęcia na pokład, powinna najpierw wezwać ochotników do rezygnacji z rezerwacji w zamian za korzyści uzgodnione z pasażerem (art. 4 ust. 1).
- Wbrew woli pasażera. Dopiero gdy ochotników jest za mało, linia może odmówić przyjęcia na pokład wbrew woli pasażerów (art. 4 ust. 2). Wtedy przepis jest jasny: „W przypadku odmowy przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli, obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca im odszkodowanie, zgodnie z art. 7 i udziela pomocy zgodnie z art. 8 i 9” (art. 4 ust. 3).
- Ile: 250 euro (do 1500 km), 400 euro (od 1500 do 3500 km oraz loty w UE dłuższe niż 1500 km) albo 600 euro (dłuższe loty), na każdego pasażera. Linia może obniżyć kwotę o połowę, jeśli zaproponowała lot zastępczy, który dotarł do celu najwyżej 2, 3 albo 4 godziny po planowym czasie, zależnie od odległości (art. 7 ust. 2). Sprawdź kwotę w kalkulatorze odszkodowania.
- Do tego: zwrot pieniędzy za bilet albo lot zastępczy (art. 8) oraz opieka w czasie czekania: posiłki, napoje, a przy nocowaniu hotel i transport (art. 9).
Warunki. Rozporządzenie chroni Cię, jeśli masz potwierdzoną rezerwację i stawisz się do odprawy w czasie wyznaczonym na piśmie przez linię, organizatora wycieczek lub biuro podróży, a gdy czasu nie wyznaczono, najpóźniej 45 minut przed ogłoszoną godziną odlotu (art. 3 ust. 2).
Kiedy linia może odmówić. Odmowa jest dopuszczalna, gdy jest racjonalnie uzasadniona, w szczególności przyczynami związanymi ze zdrowiem, wymogami bezpieczeństwa lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi (art. 2 lit. j). Overbooking do nich nie należy.
Co mówi Trybunał Sprawiedliwości UE
- Nie tylko overbooking. Odmowa z przyczyn operacyjnych, np. po zmianie rozkładu, też jest odmową przyjęcia na pokład (Finnair przeciwko Lassooy, C-22/11).
- Miejsce oddane na przesiadce. Jeśli przy jednej umowie przewozu linia nie wpuszcza Cię na drugi lot, bo z własnej winy błędnie przewidziała, że opóźniony pierwszy lot nie zdąży, to jest odmowa przyjęcia na pokład (Rodríguez Cachafeiro, C-321/11).
Typowe odpowiedzi linii
- „Za późno przy bramce”. Czas odprawy i czas zamknięcia bramki to dwie różne rzeczy. Zapytaj, kiedy nastąpiła odprawa i kiedy zamknięto bramkę, i porównaj z własnymi zapisami.
- „Mniejszy samolot”. Zmiana samolotu albo inny problem operacyjny nie zmienia tego, że odmówiono Ci przyjęcia na pokład (C-22/11).
- „Dobrowolna rezygnacja”. Ochotnik dostaje to, co uzgodnił z linią, plus zwrot pieniędzy albo lot zastępczy. Jeśli na lotnisku dostajesz formularz, przeczytaj go przed podpisaniem. Podpis pod rezygnacją to nie to samo co odmowa przyjęcia na pokład.
- „Dokumenty”. Linia musi sprawdzić, jakie dokumenty naprawdę pozwalają na wjazd. Fińska komisja KRIL przyznała 600 euro i 3625 euro dalszego odszkodowania pasażerce, której odmówiono wejścia na pokład w Nowym Jorku z powodu karty pobytu zostawionej w domu, choć jej ważna wiza Schengen wystarczała do wjazdu do Finlandii (D/1013/35/2024).
Overbooking w Ryanair, Wizz Air, LOT i Enter Air
Zasady są te same w każdej linii z UE i przy każdym locie z UE. Płaci linia, która wykonuje lot, a nie ta, która sprzedała bilet. Norweska komisja Transportklagenemnda przyznała po 400 euro na osobę, zwrot nowych biletów oraz koszty posiłków i hotelu przy locie Transavii z Oslo na Algarve, na który sprzedano za dużo biletów, a bilety sprzedał KLM. Odpowiadała linia, która wykonywała lot (decyzja z 27 listopada 2023 r.). Enter Air w swoim centrum pomocy opisuje overbooking tak samo jak rozporządzenie, łącznie z zasadą 45 minut.
Jeśli linia odrzuciła reklamację, zobacz też poradniki o liniach Ryanair, Wizz Air, PLL LOT i Enter Air.
Jakie dowody zachować i czego żądać
- kartę pokładową i potwierdzenie rezerwacji
- dowód godziny odprawy, np. z aplikacji, e-maila albo potwierdzenia nadania bagażu
- od linii: kod przyczyny odmowy, godzinę zamknięcia bramki i informację, czy wzywano ochotników
- rachunki za posiłki, hotel i transport
Krok po kroku
- Odpowiedz linii na piśmie. Napisz, że odprawa nastąpiła na czas, a linia odmówiła przyjęcia na pokład wbrew Twojej woli, więc odszkodowanie z art. 4 ust. 3 należy się niezwłocznie. Zażądaj dowodów z listy powyżej.
- Daj linii 30 dni. Tyle ma na odpowiedź według art. 205c Prawa lotniczego. Jeśli nie odpowie, uważa się, że uznała reklamację. Zobacz linia lotnicza nie odpowiada.
- Złóż wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów, jeśli lot wystartował z Polski albo przyleciał do Polski spoza UE z linią unijną. Postępowanie jest bezpłatne, ale niewiążące. Zobacz wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów.
- Sąd rejonowy, jeśli linia nadal nie płaci, zanim minie rok od lotu. Zobacz przedawnienie odszkodowania.
Kiedy warto, a kiedy nie
Zwykle warto przy overbookingu, zmianie samolotu, miejscu oddanym na przesiadce albo odmowie z powodu dokumentów, które w rzeczywistości wystarczały.
Trudniej, gdy odprawa nastąpiła za późno, gdy przyjęto ofertę dla ochotników albo gdy linia wykaże uzasadniony powód, np. bezpieczeństwo. Nie masz pewności? Skorzystaj ze sprawdzenia odpowiedzi linii albo przeczytaj o odmowie wypłaty odszkodowania.
Pakiet Appeal My Flight zawiera naszą standardową odpowiedź na powód podany przez linię, uzupełnioną danymi Twojego lotu, oraz wniosek do Rzecznika Praw Pasażerów, z datą przedawnienia dla Twojego lotu. Płacisz 129 zł za rezerwację, niezależnie od liczby pasażerów. Pisma wysyłasz samodzielnie, a całe odszkodowanie zostaje u Ciebie. Nie możemy obiecać wyniku.
Pytania
Ile wynosi odszkodowanie za overbooking?
250, 400 albo 600 euro na pasażera, zależnie od odległości. Kwota może spaść o połowę, jeśli lot zastępczy dotarł do celu niewiele później niż planowo (art. 7 ust. 2).
Czy linia musi zapłacić za hotel?
Tak, jeśli przez odmowę przyjęcia na pokład trzeba nocować. Hotel, transport do niego, posiłki i napoje należą się obok odszkodowania (art. 9). Zachowaj rachunki.
Czy po przyjęciu vouchera za oddanie miejsca można jeszcze żądać odszkodowania?
Zwykle nie kwoty z art. 7. Ochotnik dostaje to, co uzgodnił z linią, plus zwrot pieniędzy za bilet albo lot zastępczy.
Linia dała mi inny lot kilka godzin później. Czy nadal należy się odszkodowanie?
Tak. Lot zastępczy nie zastępuje odszkodowania. Może je tylko obniżyć o połowę, jeśli dotarł do celu w granicach z art. 7 ust. 2.
Masz już odpowiedź linii? Wklej ją do sprawdzenia odpowiedzi linii i zobacz, co sądy mówią o jej powodzie.